Onderzoek naar werking van COVID-19 vaccinaties in patiënten met primaire immuundeficiënties.

Uit eerdere studies is al gebleken dat mensen op hogere leeftijd een risico hebben op ernstiger beloop van Covid-19. Ook patiënten met primaire immuundeficiënties (aangeboren afweerstoornissen) zijn  mogelijk kwetsbaarder voor een ernstig beloop van Covid-19. Bescherming tegen Covid-19 door vaccinatie is daarom cruciaal voor deze risicogroep, maar tot nu toe is nog onbekend hoe effectief vaccinaties tegen Covid-19 zijn in deze patiëntengroep.

Onderzoekers van de landelijke Werkgroep Immuun Deficiënties (WID), waarbij alle academische centra zijn aangesloten, gaan onderzoeken of in het bloed van patiënten met een aangeboren afweerstoornis na vaccinatie daadwerkelijk immuniteit optreedt tegen Covid-19.  Dit project wordt mogelijk gemaakt door ZonMw. Na vaccinatie wordt op een aantal momenten bloed onderzocht om te zien of er in het afweersysteem bescherming optreedt tegen Covid-19 en of deze bescherming voor langere tijd blijft bestaan. Bovendien wordt onderzocht of deze patiënten toch Covid-19 krijgen ondanks vaccinatie.

Met deze studie hopen we meer inzicht te krijgen in hoe Covid-19 vaccinatie werkt bij kwetsbare patiënten met aangeboren afweerstoornissen. Door de verminderde afweerfunctie kan het zijn dat het vaccin minder effectief is of minder lang bescherming geeft. Dit zijn belangrijke vragen om te beantwoorden. De resultaten van dit onderzoek kunnen in de praktijk gebruikt worden om een specifiek plan van aanpak te maken voor vaccineren tegen Covid-19 bij deze kwetsbare patiëntengroep.

Een aantal belangrijke punten over deze studie leest u hieronder:

  • Alle academische ziekenhuizen nemen deel aan dit onderzoek.
  • De studie zal spoedig landelijk van start gaan. Het onderzoek is door de Medisch Ethische Toetsings Commissie van het Erasmus MC goedgekeurd, goedkeuring in de andere centra volgt. Zodra alle centra goedkeuring hebben ontvangen kan de studie van start.
  • Het maximum aantal deelnemers aan de studie is 500 patiënten en 200 controles (partner of huishoudcontact).
  • Alle patiënten die onder behandeling zijn binnen een van de academische ziekenhuizen zullen zo spoedig mogelijk na goedkeuring geïnformeerd worden over de studie en de mogelijkheid krijgen zich aan te melden voor deelname.
  • Als het aantal aanmeldingen het maximum overstijgt zal geloot worden voor deelname.
  • Bij deelname aan de studie zal men de twee vaccinaties ontvangen in het ziekenhuis.
  • Er zal op 5 momenten bloed worden afgenomen om effect van vaccinatie te meten (voor vaccinatie 1, voor vaccinatie 2 en 1 maand, 6 maanden en 12 maanden na vaccinatie 2).

Klik hier voor meer informatie over de VACOPID-webinar

Update 18 mei

SAS vaccinatie video: Kijk mee met Janine die mee doet met de VACOPID studie. VACOPID -studie is een onderzoek naar het respons op de Covid-19 vaccinatie bij mensen met een afweerstoornis, klik hier voor deel II. Of op de desbetreffende afbeeldingen.

deel II

Update 9 april

SAS vaccinatie video: Kijk mee met Janine die mee doet met de VACOPID studie. VACOPID -studie is een onderzoek naar het respons op de Covid-19 vaccinatie bij mensen met een afweerstoornis, klik hier voor deel I. Of op de desbetreffende afbeeldingen.

deel I

Update 25 maart

VACOPID-onderzoek

Het VACOPID-onderzoek is intussen gestart in bijna alle universitaire medisch centra. 

Er kunnen verschillen zijn in de aanvang en het uitrollen van de vacicinatie-procedure, doordat elk centrum zelf de procedure faciliteert. Het AMC is ook startklaar en begint met het uitnodigen van patiënten. Sommige medisch centra, zoals het Erasmus MC, hebben de eerste inentingsronde van PID-patiënten al volledig achter de rug. De belangstelling voor het VACOPID-onderzoek bleek groot, het onderzoek heeft voldoende aanmeldingen gehad en zit vol. Echter, het kan ook voorkomen dat deelnemers uitvallen, waardoor het mogelijk is dat er patiënten van de wachtlijst alsnog opgeroepen kunnen worden.

Hoog prioriteit vaccinatie 

Naast de vaccinaties in het VACOPID-onderzoek, heeft de Gezondheidsraad bepaald dat patiënten met hoge prioriteit voor vaccinatie aan de beurt zijn.
De Gezondheidsraad heeft aan het RIVM deze opdracht gegeven, waarna het RIVM de opdracht heeft gegeven aan alle ziekenhuizen om door te geven welke patiënten uit hun patiëntenbestanden hoge prioriteit hebben.
Alle ziekenhuizen geven de aantallen patiënten met hoge prioriteit door aan het RIVM.

Voor deze patiënten wordt het Moderna vaccin gereserveerd. Elk ziekenhuis is verantwoordelijk voor het faciliteren van de vaccinatie, (voldoende verpleegkundigen, ruimte/locatie beschikbaar maken) of verschillende ziekenhuizen gaan samenwerken, zodat niet elk ziekenhuis een eigen procedure hoeft op te zetten. De specialist heeft hierin geen actieve rol

We willen deze beschikbare informatie graag met jullie delen, het is de status op dit moment. Meer informatie vindt u op: https://www.rivm.nl/covid-19-vaccinatie/professionals/prioritering-medische-risicogroepen 

Zaken kunnen onvoorzien wijzigen en veranderen, soms worden zaken lokaal anders aangepakt.

Het advies is met name zoals op de RIVM-website staat vermeld: wacht tot er contact met u wordt opgenomen over de vaccinatie, als iemand aan de beurt is wordt hij of zij opgeroepen door het ziekenhuis.

 

Update 9 maart

Het ene universitair medisch centrum heeft al toestemming van haar medisch ethische toetsingscommissie (METC), bij deze medisch centra is de informatieverstrekking, voor PID-patiënten (primaire immuundeficiëntie) die mee willen doen in het vaccinatie respons onderzoek (VACOPID), in volle gang.
Bij andere centra loopt de toestemmingsprocedure nog, daarom is er vanuit deze medisch centra nog geen informatie verstrekt naar de geïnteresseerde PID-patiënten.

Achter de schermen is er een grote versnelling gaande vanuit de overheid en het RIVM wat betreft het vaccineren van immuungecompromitteerde patiënten, in de ziekenhuizen.
Patiënten met PID vallen ook in de groep van hoog-risicopatiënten en worden nu, samen met een aantal andere hoog-risicogroepen, ook meegenomen in de eerste vaccinatieronde in de ziekenhuizen. De timing en planning hiervan is momenteel nog onbekend.

Dit heeft wel gevolgen voor de timing van de studie, omdat dit soms gelijktijdig of na elkaar zal gaan verlopen.
Andere vaccinatiestudies, zoals de studie voor nierpatiënten en de studie voor oncologiepatiënten, zijn gestart en zij hebben de eerste vaccinatieronde er al op zitten.
Het blijft, door de snel wisselende ontwikkelingen, lastig om patiënten van alle ontwikkelingen op de hoogte te houden.
Er lopen namelijk in Nederland nu verschillende studies en vaccinatierondes door elkaar heen.

Het huidige protocol voor de VACOPID-studie en daarmee de vaccinatie is nu:

  • Alle medisch centra informeren al hun PID-patiënten, mits de studie is goedgekeurd door hun METC.
  • Patiënten geven aan of ze geïnteresseerd zijn in deelname aan de studie.
  • Als alle geïnteresseerden geïnventariseerd zijn, wordt zo nodig geloot voor deelname aan de studie.
  • De patiënten krijgen informatie of zij in-of uitgeloot zijn en de studie kan van start gaan.
    Dit gebeurt niet gelijktijdig in alle medisch centra, dit heeft te maken met logistiek, het uitnodigen van patiënten etc.
  • Soms kan er onverwacht en met spoed een wijziging in de planning worden doorgevoerd, dit komt doordat de medisch centra afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van vaccins en daarmee van het RIVM. Het Erasmus MC is op 9 maart gestart met de studie. De verwachting is dat andere medisch centra vanaf de week van 15 maart zullen starten.

Alle medisch centra proberen zo goed mogelijk al hun patiënten te informeren en op de hoogte te houden, maar dit is soms lastig vanwege de vele verschillende onderzoeken/studies.
De planning van de studie loopt niet in alle medisch centra gelijk, omdat we niet op elkaar kunnen wachten, vanwege de beschikbaarheid van de vaccins en vanwege de vaccinatie van immuungecompromitteerde patiënten in de medisch centra.

Nogmaals: de planning kan onverwachts en met spoed veranderd worden, vanwege de afhankelijkheid van instanties (RIVM en overheid qua beschikbaarheid van de vaccins en de prioriteit aan immuungecompromitteerden) en factoren (andere studies).

Update 24 februari

Studie naar vaccin effectiviteit in primaire immuundeficiënties:

  • Inmiddels is in een aantal academische centra de studie door de Medisch Ethische Toetsingscommissie goedgekeurd; dit betekent dat de onderzoekers verder kunnen met het opstarten van de studie.
  • Vanuit de ziekenhuizen waar al toestemming is ontvangen alle patiënten met een primaire immuundeficiëntie een informatiebrief over de studie.
  • In de brief zal beschreven staan waar en hoe u kunt aangeven eventueel interesse te hebben in deelname.
  • Per centrum is een maximumaantal deelnemers vastgesteld, dit aantal is naar rato van het aantal patiënten in een centrum onder behandeling.
  • Alle patiënten in Nederland hebben dus een even grote kans om deel te nemen aan deze studie.
  • Bij meer aanmeldingen dan het maximumaantal deelnemers zal geloot worden voor deelname.
  • U ontvangt dan vanuit uw eigen ziekenhuis specifieke informatie over de studie inhoud en vervolgafspraken.
  • Niet alle centra zullen op dezelfde dag beginnen met de studie, dit heeft met verschillen in logistiek per centrum te maken.
  • Voor elk centrum is afgesproken hoeveel patiënten daar kunnen deelnemen, ook als uitnodigingen of studie daar later starten heeft dit geen invloed op de beschikbare plekken.
  • In totaal zullen 500 patiënten en 200 controles worden uitgenodigd (huishoudcontacten zonder immuundeficiëntie), dus niet aan iedereen zal een controle gekoppeld worden.